Hội Quán Phúc Kiến, tọa lạc tại địa chỉ 46 Trần Phú, Phố cổ Hội An, tỉnh Quảng Nam, là một trong những công trình kiến trúc ấn tượng và mang giá trị lịch sử sâu sắc nhất tại đây. Được xây dựng bởi cộng đồng người Hoa tại Hội An, công trình này không chỉ là một tuyệt tác kiến trúc uy nghi, tinh xảo mà còn góp phần làm phong phú thêm di sản kiến trúc của Đô thị cổ Hội An.
Thông tin cơ bản:
- Địa điểm: 46 Trần Phú, Phố cổ Hội An, Quảng Nam.
- Giờ mở cửa: 8:00 – 18:00 hàng ngày.
- Giá vé: 120.000 VNĐ/người.
Lịch Sử Hình Thành Hội Quán Phúc Kiến
Sự hình thành của Hội Quán Phúc Kiến gắn liền với lịch sử di cư của người Hoa đến Hội An. Vào năm 1649, sau khi nhà Thanh lật đổ nhà Minh, nhiều tướng lĩnh trung thành với nhà Minh đã không khuất phục và phải lưu vong sang các nước Đông Nam Á, trong đó có Hội An. Họ xin phép triều đình nhà Nguyễn cho phép định cư và thành lập thôn Minh Hương. Những người di cư này đến từ 5 bang: Triều Châu, Quảng Đông, Phúc Kiến, Hải Nam và Khách Gia.
Với mong muốn thúc đẩy giao thương và gắn kết cộng đồng, vào năm 1697, họ đã cùng nhau xây dựng Hội Quán Phúc Kiến. Công trình này ban đầu được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ và sau đó được trùng tu, xây dựng lại bằng gạch và ngói vào năm 1757, giữ gìn cho đến ngày nay.
Lịch sử Hội Quán Phúc Kiến tại Hội An
Kiến Trúc và Quá Trình Trùng Tu
Hội Quán Phúc Kiến được xây dựng theo kiến trúc chữ “tam” đặc trưng của Trung Hoa, trải dài từ đường Trần Phú đến Phan Chu Trinh. Cấu trúc tuân theo trình tự: cổng tam quan – sân – hồ nước – cây cảnh – hai dãy nhà đông tây – điện thờ – sân sau – khu vực hậu tẩm.
Cổng tam quan được trang trí lộng lẫy bằng các mảnh gốm sứ và mái ngói âm dương uốn lượn. Phía trên cổng là bốn chữ Hán “Phúc Kiến Hội Quán” màu đỏ, hai bên là biểu tượng Mặt Trời và Mặt Trăng, tượng trưng cho sự hài hòa Âm Dương.
Công trình có ba lối đi, tượng trưng cho “trời, đất, người”. Cửa chính giữa rất ít khi được mở, chỉ dành cho những dịp lễ lớn, bởi theo quan niệm, việc mở cửa giữa vào ngày thường sẽ mang khí xấu vào.
Trước cổng tam quan là một tiểu cảnh non bộ với tượng Cá chép hóa Rồng, biểu tượng cho sự vượt vũ môn. Giữa đó là mô hình thu nhỏ của Vạn Lý Trường Thành, bên cạnh là hình ảnh Tứ Linh (Long, Lân, Quy, Phụng). Hai tượng sư tử đá đứng gác hai bên, oai vệ và vững chãi.
Bước qua cổng, bạn sẽ đến sân trước với bộ bàn ghế đá – nơi từng là địa điểm họp mặt giao thương của các thương nhân Phúc Kiến xưa. Vòng nhang trầm hương treo lơ lửng là một vật phẩm đặc trưng của Hội Quán. Đây là nơi linh thiêng mà du khách thường đến thắp nhang cầu nguyện sức khỏe, may mắn, bình an cho gia đình. Mỗi vòng nhang này có thể cháy trong khoảng 30 ngày. Trên vòng nhang, người ta thường viết tên tuổi, địa chỉ và những lời cầu nguyện. Sau khi nhang cháy hết, các mảnh giấy này sẽ được hóa, tin rằng điều ước sẽ thành hiện thực.
Trong sảnh chính, du khách sẽ thấy các bàn thờ Quan Âm Bồ Tát và Thiên Hậu Thánh Mẫu. Thiên Hậu Thánh Mẫu là vị thần bảo hộ cho các thương nhân, giúp họ tránh khỏi tai ương trên biển cả. Bà được tôn kính không chỉ tại Hội Quán này mà còn ở các miếu Hoa nhân khắp Hội An và các cộng đồng người Hoa trên thế giới.
Bên phải bàn thờ chính là tượng Thiên Lý Nhãn (người nhìn xa ngàn dặm), và bên trái là tượng Thuận Phong Nhĩ (người nghe xa vạn dặm) – hai vị thần trợ giúp Thiên Hậu Thánh Mẫu trong việc phát hiện và cứu giúp những người gặp nạn trên biển.
Bên trái sảnh chính còn trưng bày mô hình một chiếc thuyền buôn gặp nạn vào năm 1875, với nhiều chi tiết chân thực. Điểm đặc biệt nhất là đôi mắt trên thuyền. Người dân Hội An tin rằng vạn vật đều có linh hồn, và những vật gắn liền với số phận con người càng cần có đôi mắt để nhìn nhận cuộc sống. Vì vậy, chiếc thuyền được vẽ thêm hai con mắt ở hai bên mạn để “nhìn” thấy tai ương.
Phía sau sảnh chính là nơi thờ tự sáu vị tướng lĩnh Phúc Kiến đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa khôi phục nhà Minh nhưng thất bại và cùng gia đình đến Hội An. Hàng năm, vào ngày 6 tháng 2 âm lịch, nơi đây sẽ tổ chức lễ giỗ tưởng nhớ các vị tướng này, thu hút nhiều người đến dâng hương cầu nguyện thời tiết thuận hòa, sức khỏe.
Ngoài ra, bạn cũng có thể chiêm bái tượng Bà Chúa Sinh Thai, vị thần cai quản sự sinh nở, cùng hai vị quản lý sự sống và sự chết. Bàn thờ bên trái là nơi thờ Thần Tài, mang đến tài lộc; còn bàn thờ bên phải là nơi thờ vị thần trừng phạt những hành vi phi đạo đức liên quan đến tiền bạc.
Dọc hai dãy nhà đông tây là nơi thờ phụng những người sáng lập và đóng góp xây dựng, trùng tu Hội Quán.
Những gì nên xem và làm tại Hội Quán Phúc Kiến
Trải Nghiệm Tại Hội Quán Phúc Kiến
Hội Quán Phúc Kiến là một trong những hội quán đẹp và lớn nhất tại Hội An, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, chụp ảnh. Đây là một điểm đến không thể bỏ lỡ khi khám phá Phố cổ Hội An.
Theo tín ngưỡng dân gian, đây là nơi linh thiêng, vì vậy nhiều người tìm đến để dâng hương cầu mong những điều tốt đẹp. Đặc biệt, những cặp vợ chồng hiếm muộn cũng thường đến đây cầu nguyện sớm có con.
Bàn thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu là nơi các thương nhân thường xuyên lui tới để cầu mong công việc kinh doanh thuận lợi. Bên cạnh đó, bàn thờ Thần Tài cũng là điểm đến quen thuộc của nhiều người vào mỗi dịp Tết Nguyên Đán để cầu mong tài lộc.
Lời Khuyên Khi Tham Quan
Hội Quán Phúc Kiến thường đông đúc vào các ngày lễ, ngày rằm âm lịch. Hàng năm, vào các ngày như 15 tháng Giêng, 16 tháng 2, 23 tháng 3, mùng 2 tháng 2 âm lịch, nơi đây còn tổ chức nhiều hoạt động lễ hội thu hút du khách.
Khi đến thăm nơi linh thiêng này, du khách nên lưu ý ăn mặc lịch sự, tránh mặc váy ngắn hoặc trang phục hở hang.
Hội Quán Phúc Kiến đã được công nhận là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia vào ngày 17/02/1990. Khi đến đây, du khách sẽ không khỏi trầm trồ trước sự khéo léo, tài hoa của những người nghệ nhân xưa. Với sự đóng góp của cộng đồng người Hoa hải ngoại, Hội Quán đã trở thành một điểm du lịch văn hóa hấp dẫn tại Hội An. Đừng quên ghé thăm nơi này để khám phá những điều thú vị đang chờ đón bạn.
